Thứ Hai, 8 tháng 12, 2014

AI LÀ NGƯỜI NHẮC ĐẾN KHÁI NIỆM NHÂN QUYỀN SỚM NHẤT Ở VIỆT NAM?


Từ cuối thế kỷ XIX, nhiều tri thức Việt Nam như Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, Phan Văn Trường, Huỳnh Thúc Kháng... đã tiếp thu các tư tưởng tiến bộ về tự do, bình đẳng, bác ái, tư tưởng về dân quyền, dân chủ của Cách mạng tư sản. Ban đầu, có ảnh hưởng đặc biệt lớn đến các nhà nho yêu nước cấp tiến là các bản dịch tác phẩm của Rousseau, Hobbles, Locke... do các nhà tư tưởng Trung Quốc cùng thời như Khang Hữu Vi (Kang Youwei, 1858-1927), Lương Khải Siêu (Liang Qichao, 1873-1929) dịch và giới thiệu trên các tạp chí Trung Quốc. Sau đó, do có điều kiện ra nước ngoài nhiều, các nhà cách mạng Phan Châu Trinh, Phan Bội Châu càng hiểu thêm sâu sắc về tư tưởng tự do và dân quyền, hai ông đã trở thành những người truyền bá những tư tưởng này sớm nhất, có hệ thống nhất ở Việt Nam đầu thế kỷ XX.
Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh là hai nhà cách mạng có tư tưởng về nhân quyền sớm nhất, ảnh: internet
Một trong những chủ trương của phong trào Duy Tân (khởi xướng từ khoảng năm 1903, với các lãnh tụ chính yếu Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng, Trần Quý Cáp) là vận động nâng cao dân trí, chấn hưng dân khí, phát triển dân sinh, vận động dân quyền. Trong sách “Tự phán”, Phan Bội Châu cho biết sau khi đi Nhật trở về năm 1906, Phan Châu Trinh khẳng định lập trường: “Chỉ nên đề xướng dân quyền, dân đã biết có quyền thì việc khác có thể tính lần được”. Có thể khẳng định Phan Châu Trinh là nhà hoạt động chính trị đầu tiên đề xướng dân quyền ở Việt Nam. Sau khi sang Pháp năm 1911, nhờ sự can thiệp của Hội nhân quyền (trụ sở tại Pháp), ông cũng là người đầu tiên báo động tình trạng thiếu nhân quyền ở Việt Nam và lên án chế độ phong kiến, thực dân trong nước bằng các bài diễn thuyết và các bài viết như thư gửi Hội nhân quyền về cuộc dân biến ở Trung Kỳ (1911), Đông Dương chính trị luận (1913), thư Thất điều kể tội vua Khải Định (1922),… Cuối năm 1925, Phan Châu Trinh về nước, ông có hai bài diễn thuyết tại Sài Gòn, trong đó Quân trị chủ nghĩaDân trị chủ nghĩa, hướng đến một xã hội dân chủ và pháp trị.
Phan Bội Châu, mặc dù lựa chọn con đường cách mạng khác, nhưng cũng dùng thơ văn và các bài diễn thuyết kêu gọi người dân có ý thức về quyền tự do. Chẳng hạn trong loạt bài “Nam quốc dân tu tri”(Quốc dân nam giới cần biết, được đăng dần trên báo Tiếng Dân từ tháng 8/1926), tác giả kêu gọi công dân có ý thức về quyền lợi, nghĩa vụ đối với xã hội, với quốc gia, giải thích thế nào là “độc lập”, “tự do”… Các quyền cơ bản đã được ông trình bày dưới dạng thơ rất súc tích và lý thú:
Miệng có quyền nói,
Óc có quyền suy.
Chân có quyền đi,
Tay có quyền đẩy.
Mắt có quyền thấy,
Tai có quyền nghe.
Đất nọ xứ kia,
Có quyền dời ở…
(Trích “Quyền lợi”, trong  “Nam quốc dân tu tri”)
Qua các tác phẩm nêu trên có thể thấy được, tuy các nhà cách mạng như Phan Châu Trinh, Phan Bội Châu không nói rõ khái niệm nhân quyền như thế nào trong các tác phẩm của mình. Nhưng qua các tác phẩm đó, hai ông đã làm nổi rõ được cách bản chất, cách thể hiện của khái niệm nhân quyền là như thế nào. Đây là cơ sở nền tảng để nhân quyền ở Việt Nam càng phát huy, phát triển về sau này.
Nguyễn Chiến Thắng


TÁC GIẢ: Nam Tran // 12/08/2014 03:24:00 CH
NHÃN :

FACEBOOK COMMENTS

10 nhận xét:

  1. Hồ Chí Minh không phải là người nhắc đến nhân quyền sớm nhất ở Việt Nam nhưng trong bản tuyên ngôn độc lập ngay ở phần mở đầu Người đã nhắc đến điều này. Từ khi dựng nước tới nay nhà nước Việt Nam đã luôn có nhân quyền, điều này thể hiện ở điểm: Lấy dân làm gốc và khoan thư sức dân. Ông vua nào cũng nhắc tới điều này.

    Trả lờiXóa
  2. về vấn đề nhân quyền thì đã xuất hiện từ lâu. Phan Bội châu và phan châu trinh là những người đã đưa khái niệm nhân quyền vào việt nam. Tiếc là nhân quyền bây giờ lại trở thành con bài để các thế lực thù địch trong và ngoài nước dùng để chống phá chế độ

    Trả lờiXóa
  3. phan bội châu và phan châu trinh đã đưa vấn đề nhân quyền vào việt nam. Đó là những vấn đề rất tiến bộ, đóng góp về nhân quyền của các ông cho việt nam là rất lớn, đó đều là những tư tưởng tiến bộ, cần phải học tập

    Trả lờiXóa
  4. những vấn đề về quyền con người là những vấn đề hết sức nhân đạo, văn minh, rất cần thiết trong xã hội, nhất là trong thời đại phát triển như ngày nay. Thế nhưng đáng tiếc là có một số bộ phận trong xã hội ngày nay lại lợi dụng vấn đề này để nhằm phục vụ mục đích cá nhân

    Trả lờiXóa
  5. nhân quyền là vấn đề không hề xấu. Nó chỉ xấu khi có người lợi dụng nó vào mục đích xấu. HIện nay, các thế lực ở trong và ngoài nước liên tục lợi dụng con bài nhân quyền để can thiệp vào công việc nội bộ của trong nước gây rất nhiều khó khăn cho sự lãnh đạo của Đảng

    Trả lờiXóa
  6. nhân quyền đã xuất hiện ở việt nam từ rất lâu. Và hiện nay, dưới sự lãnh đạo của đảng và nhà nước thì vấn đề nhân quyền ở việt nam ngày càng được đảm bảo. Vừa qua, việt nam còn trúng cử vào hội đồng nhân quyền liên hợp quốc. Đó là một sự thừa nhân của thế giới đối với những nỗ lực của việt nam

    Trả lờiXóa
  7. Nhân quyền ở Việt Nam đã xuất hiện từ rất lâu cho đến nay ngày càng được đảm bảo, được cả thế giới thừa nhận, nhưng tiếc thay lại có một số bộ phận, cá nhân lợi dụng nhân quyền để muốn nói gì thì nói, muốn làm gì thì làm gây mất đoàn kết mất trật tự, phục vụ lợi ích của cá nhân.

    Trả lờiXóa
  8. Nhân quyền ở Việt Nam đã được nêu lên từ những ngày thành lập.Phan Châu Trinh và Phan Bội Châu là những người khởi xướng đầu tiên cho một nền nhân quyền của nước ta.Và sau ngay sau đó đã được Hồ Chí Minh nhấn mạnh trong truyên ngôn độc lập.Khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa.

    Trả lờiXóa
  9. Ngay từ khi chúng ta chưa giành được quyền độc lập thì một số nhà hoạt động cách mạng lớn như Phan Bội Châu , Phan Châu Trinh đã đề cao nền dân chủ,nhân quyền.Các cụ đã đặt nền móng cho xã hội dân chủ và nhân quyền ở Việt Nam

    Trả lờiXóa
  10. Quan niệm về nhân quyền thực chất đã ra đời rất lâu đời, từ thời phong kiến, thực dân, con người ta luôn khao khát được tự do, thoát khỏi ách thống trị và nô lệ, đàn áp.

    Trả lờiXóa

 

Thống kê

  • bài viết
  • bình luận

Rank Blog

Lượt xem

.
Chia sẻ