Thứ Bảy, 19 tháng 10, 2013

MỘT SỐ TÁC ĐỘNG TIÊU CỰC CỦA CHỈ TIÊU PHÁT TRIỂN KINH TẾ NGẮN HẠN


Bình Toti@

Trong những năm gần đây, thế giới đã chứng kiến những bước thay đổi căn bản về quan niệm phát triển. Khi sự phát triển còn ở vào giai đoạn tốc độ thấp, khi những vấn đề toàn cần chưa xuất hiện. Ngày nay, khi tốc độ phát triển đã tăng vọt, những biến đổi vũ bão của thế giới đã và đang kéo theo những vấn đề toàn cầu như chênh lệch giàu nghèo, vấn đề sinh thái, an ninh toàn cầu… đòi hỏi nhân loại phải chung sức giải quyết.

Ô nhiễm môi trường - vấn đề đặt ra hiện nay

Mặt tiêu cực lớn nhất của phát triển chính là sự cạn kiệt tài nguyên. Cùng với tốc độ phát triển của ngành công nghiệp là sự nhanh chóng lỗi thời của các sản phẩm công nghiệp. Tất cả các sản phẩm ấy lại đều được lấy ra trực tiếp hoặc gián tiếp từ các nguồn tài nguyên thiên nhiên. Trong nền kinh tế tư bản, để tăng nhanh vòng quay của vốn, người ta phải tiêu thụ nhanh chóng, phải phá huỷ nhanh chóng cái cũ để tiêu thụ những sản phẩm mới. Trong nền kinh tế tập trung, việc thiếu những nhân tố kích thích cạnh tranh kiến cho việc đổi mới công nghệ và hợp lý hoá sản xuất gần như bị lãng quên. Cả hai xu hướng trên đều dẫn đến hậu quả là sự lãng phí tài nguyên thiên nhiên.
Thực tế cho thấy, một số quốc gia chạy theo những chỉ tiêu đã được lên kế hoạch và bằng mọi cách đạt mục tiêu đó. Những chỉ số tăng trưởng như thế thực chất chỉ là những chỉ số phản phát triển, cho thấy sự lãng phí năng lượng và nhiên liệu rất lớn. Có thể lấy Trung Quốc ra làm ví dụ. Nhiều người lo ngại rằng, nếu Trung Quốc tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng “nóng” như hiện nay thì sẽ đưa nền kinh tế nước này đến sự bùng nổ. Hơn nữa, sự phát triển kinh tế đi kèm với sự lạc hậu về chính trị, về công nghệ, về hoạt động tổ chức nhà nước có ý nghĩa phá hoại rất lớn, tức là biến những nguyên liệu có chất lượng cao thành những sản phẩm không dùng được. Chúng tôi cho rằng, đó là bản chất của toàn bộ sự phá hoại các nguồn năng lượng sống. Với một quốc gia rộng lớn như Trung Quốc, quy mô phá hoại ngày càng lớn, nguy cơ biến những cơ sở vật chất, những nguồn năng lượng sống trở thành phế phẩm ngày càng lớn.  Tóm lại, sự khai thác một cách thái quá những tài nguyên thiên nhiên hữu hạn mang giá trị vĩnh cữu để chế ra những sản phẩm có giá trị nhất thời, ngắn hạn nhờ sử dụng những thành tựu nhanh chóng của khoa học công nghệ, là sự mất cân đối khủng khiếp đối với đời sống và tương lai của nhân loại.
Ô nhiễm môi trường là hậu quả lớn thứ hai do phát triển lấy mục tiêu tăng trưởng gây ra. Hàng trăm triệu chiếc xe hơi, hàng triệu nhà máy nhiệt điện đang ngày đêm thiêu đốt nhiên liệu, làm cho lượng CO2 trong khí quyển tăng lên, gây ra hiệu ứng nhà kính. Nạn phá rừng đang làm cho trái đất bị sa mạc hoá với tốc độ đáng lo ngại. Rừng bị tàn phát khiến lụt lội xảy ra thường xuyên  hơn. Hàng triệu tấn dầu mỏ, hoá chất độc hại đang ngày đêm theo sông ngòi đổ vào đại dương. Những kho chất thải hạt nhân nằm âm ỉ trong lòng đất mà cho đến nay con người chưa biết cách nào đẻ xử lý được. Khí hậu trái đất nóng lên đang làm tan băng ở hai cực, kết quả là nước biển dâng lên, nhấn chìm hàng triệu héc-ta đất ven biển. Không thể kể hết những tai họa mà ngành công nghiệp của con người gây ra cho chính con người. Nếu nhìn nhận một cách khách quan chúng ta phải thấy rằng dường như sự phát triển vừa qua đem lại nhiều tai họa hơn lợi ích.
Bất bình đẳng trên quy mô thế giới là mặt tiêu cực khác không thể không nhắc đến của sự phát triển không kiểm soát. Sự đổi mới kinh tế cho phép những nước phát triển trước chiếm hữu được nhiều lợi nhuận hơn trong quan hệ kinh tế thế giới. Chính những nứơc giầu nắm quyền chi phối giá cả và những quy định trên thị trường thế giới. Không những thế, bất bình đẳng còn thể hiện trên lĩnh vực khai thác tài nguyên thiên nhiên. Mặc dù về mặt hình thức, các quốc gia có cơ hội như nhau trong việc khai thác vùng biển quốc tế và khí quyển, nhưng trên thực tế những đội tàu đánh cá và vận tải của vài nước giàu đang chi phối gần như toàn bộ đại dương. Các nhà máy, xí nghiệp và xe cộ của những nước ấy đang xả ra một lượng khí độc nhiều gấp hàng trăm lần các nước nghèo. Phần lớn lợi nhuận từ sự khai thác và sử dụng tài nguyên thuộc về các nước giàu, nhưng nạn ô nhiễm môi trường lại là vấn đề chung. Sự bất bình đẳng trên quy mô thế giới như vậy tất yếu sẽ dẫn đến mâu thuẫn, đến chiến tranh và tình trạng khủng bố.
Cuối cùng, sự suy thoái văn hoá là kết quả không thể tránh khỏi của những mục tiêu phát triển ngắn hạn. Việc tôn sùng các chỉ tiêu vật chất, bỏ qua hoặc không đánh giá đúng vai trò của văn hoá đối với sự phát triển đã dẫn đến rất nhiều vấn đề xã hội. Ở nhiều nước công nghiệp phát triển, tình trạng chung là sự đổ vỡ của các gia đình và các quan hệ xã hội truyền thống. Vật chất càng dồi dào, con người dường như càng cô đơn. Tấm lý chán chường, bất ổn và thiếu phương hướng kết sức phổ biến hiện nay trong lớp trẻ.
Những vấn đề phát sinh buộc con người phải nhìn nhận lại  mục tiêu của sự phát triển. Tôi cho rằng sự phát triển là trạng thái cho phép chúng ta thoả mãn những nhu cầu tốt đẹp của con người. Ở đâu con người có năng lực nhận thức tốt hơn, có năng lực và điều kiện hưởng thụ tốt hơn, có điều kiện để tư duy một cách tự do và sáng tạo hơn, có sức cạnh tranh tốt hơn, tóm lại, ở đâu con người cảm thấy hạnh phúc hơn ở đó có sự phát triển. Phát triển suy cho cùng chính là sự tăng trưởng của những giá trị con người chứ không phải là tỷ lệ tăng trưởng kinh tế. 

FACEBOOK COMMENTS

5 nhận xét:

  1. Phát triển kinh tế xã hội là một mục tiếu quan trọng hàng đầu của mỗi quốc gia , đặc biết là đối với Việt Nam như chũng ta , là một nước đang phát triển , song không phải tất cả là vì mục tiêu đó mà bên cạnh đó cũng cần phải quan tâm đến nhiều vấn đề khác , giáo dục , an ninh quốc phòng , hay những mục tiêu khác về xã hội , con người , bảo vệ tài nguyên , môi trường cũng rất cần dược quan tâm đúng mức

    Trả lờiXóa
  2. đất nước đang trong giai đoạn phát triển và đi lên chủ nghĩa xã hội nên chúng ta phải có những mục tiêu phát triển dài hạn, đảm bảo cho tương lai sau này chứ không nên vì những lợi ích trước mắt mà quên đi những tiêu cực mà con cháu chúng ta sau này sẽ phải gánh chịu và giải quyết một các khó khắn. Thiết nghĩ những nhà chức trách nên suy tính thật kĩ những bước đi cho đất nước Việt Nam một cách lâu dài, bền vững trách để lại những hậu quả đáng tiếc về ô nhiễm môi trường, về năng lượng, tệ nạn xã hội và các hoạt động chính trị khác.

    Trả lờiXóa
  3. Nước ta là một nước có nền kinh tế còn kém phát triển, tuy nhiên đây cũng là điều rất dễ hiểu, bởi nước ta mới thoát ra khỏi những cuộc chiến tranh được gần 40 năm, vả lại sau chiến tranh thì kinh tế gần như kiệt quệ, chúng ta phải bắt đầu lại từ đầu, hơn nữa lại bị các thế lực thù địch bao vây cấm vận đủ thứ. Có được như ngày hôm nay cần phải ghi nhận công lao lớn của Đảng và nhà nước đã có nhiều chủ chương, đường lối đúng đắn trong phát triển kinh tế

    Trả lờiXóa
  4. Tuy phát triển kinh tế là mục tiêu quan trọng, nhất là trong tình hình nước ta chậm phát triển hơn so với thế giới mấy năm. Nhưng không nên vì chú trọng mục tiêu phát triển kinh tế mà bỏ qua những ảnh hưởng của nó trên những lĩnh vực khác. Phát triển kinh tế rất cần thiết nhưng cần có những chính sách phát triển bền vững.

    Trả lờiXóa
  5. Chú trọng phát triển kinh tế là không sai, nhưng phát triển phải gắn liền với ổn định và bền vững, không nên bỏ gốc lấy ngọn mà vì phát triển kinh tế bỏ qua những tác động tiêu cực của nó. Đất nước ta bị chiến tranh tàn phá nên tụt hậu so với các nước khác là điều không thể tránh, việc rút ngắn khảng cách đặt ra là trách nhiệm của toàn dân tộc.

    Trả lờiXóa

 

Thống kê

  • bài viết
  • bình luận

Rank Blog

Lượt xem

.
Chia sẻ